АБАЙ ТЕКСТОЛОГИЯСЫНДАҒЫ ТЫҢ ДЕРЕК

Авторлар

  • Қанипаш Мәдібаева М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты Автор

DOI:

https://doi.org/10.53360/3080-387X-2026-1-3(7)-%25p

Кілт сөздер:

Абай текстологиясы, Абай мұрасы, қолжазба, Шәкәрім Құдайбердіұлы, Шериаздан Марсеков, Зият Шәкәрімұлы, мәтінтану

Аңдатпа

Мақалада Абай мұрасының мәтіндік нұсқаларын зерттеудегі тың деректер мен оларды ғылыми айналымға енгізудің маңызы қарастырылады. Негізгі назар Тұрсын Жұртбайдың «Білмей мұны жазған жоқ» еңбегінде қамтылған, бұрын ғылыми айналымға кеңінен түспеген Шығыс Түркістан аймағындағы екі қолжазбаға аударылады. Зерттеуде Шериаздан Марсековтің «Абай Құнанбайұлының тәлімдері. Шәкәрім Құдайбердіұлының тәлімдері» және аты беймәлім хаткер-кәтіптің «Абай өлеңдерінің көшірмелері» қолжазбаларының сақталу тарихы, құрылымы, жазу ерекшеліктері, 1909 жылғы жинақпен және өзге мәтіндік нұсқалармен арақатынасы сөз болады. Мәтіндік салыстыру, қолжазба сипаттамасы, жазу үлгілерін тарихи-тілдік тұрғыдан саралау әдістері негізінде Абай өлеңдерінің түпмәтінін анықтауға әсер ететін факторлар көрсетіледі. Жеке сөздердегі, қосымшалардағы, өлең жолдарындағы және тұтас шумақтардағы айырмашылықтардың пайда болу себептері талданып, қазақ текстологиясында кешенді салыстырудың қажеттігі негізделеді. Зерттеу Абай мұрасын қазіргі ғылыми талаптармен түгендеу, мәтіндік нұсқаларды салыстыра зерделеу және қолжазбаларды дербес ғылыми нысан ретінде қарастыру бағыттарының өзектілігін айқындайды.

46 4

Автор өмірбаяны

  • Қанипаш Мәдібаева, М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты

    филология ғылымдарының докторы, профессор, М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының жетекші ғылыми қызметкері, Қазақстан Республикасы, Семей қаласы, e-mail: Kapi-51@mail.ru, ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2396-1467.

Жүктеулер

Жарияланды

2026-09-30

Ұқсас мақалалар

1-10 тен 103

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.