АБАЙ ТЕКСТОЛОГИЯСЫНДАҒЫ ТЫҢ ДЕРЕК

Yazarlar

  • Қанипаш Мәдібаева М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты Yazar

DOI:

https://doi.org/10.53360/3080-387X-2026-1-3(7)-%25p

Anahtar Kelimeler:

Абай текстологиясы, Абай мұрасы, қолжазба, Шәкәрім Құдайбердіұлы, Шериаздан Марсеков, Зият Шәкәрімұлы, мәтінтану

Öz

Мақалада Абай мұрасының мәтіндік нұсқаларын зерттеудегі тың деректер мен оларды ғылыми айналымға енгізудің маңызы қарастырылады. Негізгі назар Тұрсын Жұртбайдың «Білмей мұны жазған жоқ» еңбегінде қамтылған, бұрын ғылыми айналымға кеңінен түспеген Шығыс Түркістан аймағындағы екі қолжазбаға аударылады. Зерттеуде Шериаздан Марсековтің «Абай Құнанбайұлының тәлімдері. Шәкәрім Құдайбердіұлының тәлімдері» және аты беймәлім хаткер-кәтіптің «Абай өлеңдерінің көшірмелері» қолжазбаларының сақталу тарихы, құрылымы, жазу ерекшеліктері, 1909 жылғы жинақпен және өзге мәтіндік нұсқалармен арақатынасы сөз болады. Мәтіндік салыстыру, қолжазба сипаттамасы, жазу үлгілерін тарихи-тілдік тұрғыдан саралау әдістері негізінде Абай өлеңдерінің түпмәтінін анықтауға әсер ететін факторлар көрсетіледі. Жеке сөздердегі, қосымшалардағы, өлең жолдарындағы және тұтас шумақтардағы айырмашылықтардың пайда болу себептері талданып, қазақ текстологиясында кешенді салыстырудың қажеттігі негізделеді. Зерттеу Абай мұрасын қазіргі ғылыми талаптармен түгендеу, мәтіндік нұсқаларды салыстыра зерделеу және қолжазбаларды дербес ғылыми нысан ретінде қарастыру бағыттарының өзектілігін айқындайды.

46 4

Yazar Biyografisi

  • Қанипаш Мәдібаева, М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты

    филология ғылымдарының докторы, профессор, М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының жетекші ғылыми қызметкері, Қазақстан Республикасы, Семей қаласы, e-mail: Kapi-51@mail.ru, ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2396-1467.

Yayınlanmış

2026-09-30

Nasıl Atıf Yapılır

Мәдібаева, Қ. (2026). АБАЙ ТЕКСТОЛОГИЯСЫНДАҒЫ ТЫҢ ДЕРЕК. ŞAKARIM ÜNIVERSITESI BÜLTENI. FILOLOJI SERISI, 1(3(7), 153-166. https://doi.org/10.53360/3080-387X-2026-1-3(7)-%p

Benzer Makaleler

1-10 : 103

Bu makale için ayrıca gelişmiş bir benzerlik araması başlat yapabilirsiniz.