И.С. ТУРГЕНЕВТІҢ «ЖЕҢІСКЕ ЖЕТКЕН МАХАББАТ ЖЫРЫ» ПОВЕСІНДЕГІ ПСИХОЛОГИЯ МЕН ТАБИҒАТТАН ТЫС ҚҰБЫЛЫСТАРДЫҢ ҚАТАР ӨМІР СҮРУІ
DOI:
https://doi.org/10.53360/3080-387X-2026-1-2(6)-67-76Кілт сөздер:
«Құпия» повестер, И.С. Тургенев, паранормалды құбылыстар, табиғаттан тыс құбылыстар, психология.Аңдатпа
Зерттеуде сипаттамалық, мәдени-тарихи және психологиялық әдістер қолданылды. Жұмыста мистикалық және паранормалды элементтердің көркем баяндауға қалай кіріктірілетіні және олардың тек көркем метафораның құрамдас бөлігі ғана емес, сонымен қатар кейіпкерлердің ішкі әлемін ашудың маңызды құралы ретінде қызмет ететіні қарастырылады. Мақаланың мақсаты – И.С. Тургеневтің «Жеңіске жеткен махаббат жыры» повесіндегі психологиялық және табиғаттан тыс құбылыстардың өзара сабақтастығын кешенді түрде талдау. Тургенев қолданған табиғаттан тыс мотивтердің символикасына ерекше назар аударылып, олар кейіпкерлердің психологиялық үдерістері мен жасырын сезімдерін жеткізудің көркемдік тәсілі ретінде талданады. Зерттеудің ғылыми жаңалығы – шығармадағы паранормалды элементтердің тек оқиғалардың мистикалық табиғатының көрінісі ретінде ғана емес, кейіпкерлердің психикалық жай-күйінің көркем проекциясы ретінде де интерпретациялануында. Мұндай тәсіл повесть құрылымындағы ішкі және сыртқы әлемнің, шынайылық пен тылсымның өзара байланысына жаңаша көзқараспен қарауға, сондай-ақ Тургенев поэтикасындағы психологизм мен мистицизмнің терең сабақтастығын айқындауға мүмкіндік береді. Жүргізілген талдау мынадай қорытындылар жасауға мүмкіндік береді: Тургеневтің қарастырылған шығармасында психология мен табиғаттан тыс құбылыстар өзара тығыз байланысты; тылсым кейіпкерлердің ішкі әлемін ашуға ықпал етеді; табиғаттан тыс элементтер шығарманың психологизмін күшейтіп, оның көркемдік құрылымын тереңдете түседі, ал пайдаланылған мистикалық бейнелер (жылан, інжу, гипноз және т.б.) символдық қызмет атқарып, сюжетті тұтас композицияға біріктіреді.
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Журналдың редакциясы Қазақстан Республикасының авторлық құқық туралы заңын және тиісті халықаралық шарттарды басшылыққа алады. Авторлар өздерінің авторлық құқықтарын сақтайды және «Шәкәрім университетінің хабаршысы. «Тарих ғылымдары сериясы» журналына қолжазбаның алғашқы жариялану құқығығын береді. Автор журналға тиісті сілтеме жасаған жағдайда материалды кез келген тасымалдағышта және кез келген форматта көшіруге және таратуға құқылы. Оқырмандар мен пайдаланушылар жұмыстың авторы көрсетілген және осы журналға сілтеме берілген жағдайда материалды еркін көшіріп, тарата және қолдана алады. Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді. Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді.
Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.