АБАЙДЫҢ «КҮЗ» ӨЛЕҢІНІҢ БЕЙНЕЛІК ЖҮЙЕСІНІҢ ОРЫС ТІЛІНДЕГІ АУДАРМАЛАРДАҒЫ ТРАНСФОРМАЦИЯСЫ
DOI:
https://doi.org/10.53360/3080-3861-2025-3(3)-9Кілт сөздер:
Абай, түрлену, талдау, образ, күз, аударма, этномәдениетАңдатпа
Мақалада Абай Құнанбаевтың «Күз» өлеңінің орыс тіліне аударылған кезде бейнелік жүйесінің трансформациясы қарастырылады. Зерттеудің нысаны – өлеңнің түпнұсқасы мен оның кеңінен танылған орыс тіліндегі аудармалары. Зерттеудің мақсаты – аударма барысында туындайтын көркем бейнелер жүйесіндегі өзгерістерді анықтау, сондай-ақ поэтикалық бейнелілік, авторлық стиль мен ұлттық колориттің сақталуын талдау. Зерттеу барысында салыстырмалы талдау әдісі, герменевтикалық тәсіл, сондай-ақ лингвостилистикалық және мәдениеттанулық талдау элементтері қолданылды.
Ең маңызды нәтижелердің бірі – аудармалардың түпнұсқа бейнелік жүйесіне сәйкестік дәрежесін және ұлттық-мәдени шындықтарды орыс тілді оқырманға бейімдеу жолдарын айқындау болды. Аудармалардың түпнұсқаға баламалылығы әртүрлі деңгейде екені анықталды: тура аударудан еркін интерпретацияға дейін, бұл өлеңнің эстетикалық және символдық элементтерін оқырманның қабылдауына әсер етеді.
Зерттеудің ғылыми маңыздылығы – поэтикалық аударма механизмдері мен көркем бейнелілікті мәдениетаралық коммуникацияда сақтау мәселелерін терең талдауда. Жұмыстың практикалық құндылығы – алынған нәтижелерді көркем аударма, қазақ және орыс әдебиетін оқытуда, сондай-ақ Абай шығармашылығын зерттеумен айналысатын аудармашылар мен әдебиеттанушылардың қызметінде қолдануға болатындығында.
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2025 Журналдың редакциясы Қазақстан Республикасының авторлық құқық туралы заңын және тиісті халықаралық шарттарды басшылыққа алады. Авторлар өздерінің авторлық құқықтарын сақтайды және «Шәкәрім университетінің хабаршысы. «Тарих ғылымдары сериясы» журналына қолжазбаның алғашқы жариялану құқығығын береді. Автор журналға тиісті сілтеме жасаған жағдайда материалды кез келген тасымалдағышта және кез келген форматта көшіруге және таратуға құқылы. Оқырмандар мен пайдаланушылар жұмыстың авторы көрсетілген және осы журналға сілтеме берілген жағдайда материалды еркін көшіріп, тарата және қолдана алады. Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді. Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді.
Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.