ІЛИЯС ЖАНСҮГІРОВТЫҢ "ҚҰЛАГЕР"ПОЭМАСЫНЫҢ ИДЕЯЛЫҚ-ТАҚЫРЫПТЫҚ МАЗМҰНЫНДАҒЫ ТҮС СИМВОЛЫ МЕН ТҮС СИМВОЛДЫҚ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ РӨЛІ
DOI:
https://doi.org/10.53360/3080-3861-2025-2(2)-5Кілт сөздер:
бейне, салыстырмалы әдебиеттану, түс символы, лингвомәдениет, түс жүйелері, семиотика, қос дүниеАңдатпа
Мақалада І. Жансүгіровтың "Құлагер" поэмасының идеялық-тақырыптық мазмұнын талдау кезінде мәдениеттің маңызды элементтерінің бірі – түстің маңызы қарастырылады. Жұмыста "түс символы" ұғымының теориялық және практикалық аспектілері келтірілген. Ілияс Жансүгіровтың поэмасында символизмді, түстерді бейнелеуді қолдану ақынның дүниетанымымен, оның психикалық, перцептивті ерекшеліктерімен тікелей байланысты. Жансүгіровтың көркемдік әлемін қарастырған кезде, шындықты Шығармашылық қайта өңдеу жүріп жатқан жерде біз жасырын мағыналарды өзектендіреміз, колористикамен байланысы бар ассоциативті ойлардың барысын қайта құрамыз. Зерттеудің мақсаты-и.Жансүгіровтың "Құлагер" көркем шығармасының әлемін ашудағы түс рәміздерінің рөлін қарастыру.
Жұмыс барысында семиотика және түстерді белгілеу бойынша бірқатар теориялық еңбектер зерттелді, ғылыми білімнің іргелес салалары - лингвомәдениеттану, этнолингвистика, түстерді символдық мәдени рефлексия ретінде көрсететін материалдар тартылды. Талдау барысында Жансүгіров ақын ретінде бейнелі көркемдік әлем құру үшін, атап айтқанда, "Ақ" түс белгісі басым болатын биік әлемді және төменгі "қара" әлемді қарама - қарсы қою үшін түс атауларын қолданатыны анықталды. Ақын түс дуализмін қолданады және контекстік түс қатынастарын поэманың кейіпкерлері мен оқиғаларымен салыстырады. Авторлар түс символы шығарманың көркемдік мазмұнын ашудың бөлігі ретінде маңызды деп тұжырымдайды.
Қосымша файлдар
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2025 Журналдың редакциясы Қазақстан Республикасының авторлық құқық туралы заңын және тиісті халықаралық шарттарды басшылыққа алады. Авторлар өздерінің авторлық құқықтарын сақтайды және «Шәкәрім университетінің хабаршысы. «Тарих ғылымдары сериясы» журналына қолжазбаның алғашқы жариялану құқығығын береді. Автор журналға тиісті сілтеме жасаған жағдайда материалды кез келген тасымалдағышта және кез келген форматта көшіруге және таратуға құқылы. Оқырмандар мен пайдаланушылар жұмыстың авторы көрсетілген және осы журналға сілтеме берілген жағдайда материалды еркін көшіріп, тарата және қолдана алады. Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді. Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді.
Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.