ХАКІМ АТА СҮЛЕЙМАН БАҚЫРҒАНИДІҢ ШЫҒАРМАЛАРЫНДАҒЫ ХИКМЕТ ДӘСТҮРІ

Авторлар

  • Abdurrahman Güzel Başkent Üniversitesi Автор

Кілт сөздер:

Хикмет, Сүлейман Бақырғани, Ахмет Ясауи, Тасаввуф, Түркі әдебиеті.

Аңдатпа

Бұл мақалада Хакім Ата Сүлейман Бақырғанидің шығармаларындағы хикмет дәстүрі жан-жақты қарастырылады. Зерттеу барысында алдымен «хикмет» ұғымының сопылық, философиялық және тарихи қырлары қарастырылып, Ахмет Ясауиден бастау алған бұл дәстүрдің рухани негіздері егжей-тегжейлі сипатталады. Хикметтердің тек жеке адамның рухани дүниесін байыту құралы ғана емес, сонымен бірге қоғамдық сана, адамгершілік қағидалар мен құндылықтар жүйесін қалыптастыратын маңызды мәдени феномен екендігі атап көрсетіледі. Осы тұрғыда хикметтер діни-сопылық ілімдерді халыққа жеткізуде әрі дидактикалық құрал, әрі әлеуметтік тұрақтылықты сақтаушы фактор ретінде бағаланады. Сонымен қатар хикметтердің қоғамның мәдени сабақтастығын қамтамасыз ететін, адамдар арасындағы рухани байланыстарды нығайтатын және діни-әлеуметтік бірегейліктің орнығуына үлес қосатын элемент екендігі де айқындалады. Зерттеу барысында сапалық әдістер, салыстырмалы талдау, әдеби шолу және мәтіндік талдау тәсілдері қолданылып, Сүлейман Хакім Атаның еңбектері Ясауи дәстүрінің жалғасы ретінде қарастырылды. Нәтижелер хикметтердің тәрбиелік және дидактикалық сипатын, діни-рухани құндылықтарды жеткізудегі рөлін және әдебиет тарихындағы ерекше орнын көрсетеді. Қорытындысында Сүлейман Хакім Атаның хикметтері тек әдеби мұра ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік, мәдени және адамгершілік құндылықтардың басты тасымалдаушысы ретінде сипатталады.

Автор өмірбаяны

  • Abdurrahman Güzel, Başkent Üniversitesi

    профессор, доктор, Башкент университеті, Педагогика факультеті, Анкара қ., Түркия,  е-mail: aguzel56@gmail.com, Orcıd: 0000-0003-2896-1156.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-09-30

Ұқсас мақалалар

1-10 тен 22

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.