ҚАЗАҚ ЖӘНЕ АҒЫЛШЫН ТІЛДЕРІНДЕГІ СЕПТІКТЕРДІ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ

Авторлар

  • Айя Молдабаева Nazarbayev University Автор

DOI:

https://doi.org/10.53360/3080-3861-2025-2(2)-4

Кілт сөздер:

Грамматикалық септік, салыстырмалы лингвистика , агглютинативті тіл, аналитикалық тіл, морфосинтаксис, жұрнақ жалғау, бастауышты жіктеп белгілеу, ілік септік қатысқан құрылымдар, морфологиялық белгілеме, түбірдің грамматикалық түрленуі.

Аңдатпа

Бұл рецензияланған мақалада ағылшын және қазақ тілдеріндегі септік жүйесі салыстырмалы түрде талданады. Қазақ тіліне қатысты мәліметтерді кеңейту мақсатында түрік тілі де қолданылады, бұл арқылы түркі тілдерін салыстырып, олардың қызықты ұқсастықтарын байқауға болады. Қазақ тілі агглютинативті тіл болғандықтан (яғни, жалғауларды қолданады), оның септік жүйесі кеңірек. Ал ағылшын тілі аналитикалық тіл болып табылады (яғни, көмекші етістіктерді, сөз тәртібін және предлогтарды қолданады), сондықтан ол септіктерді синтаксис арқылы ажыратады. Дескриптивизм мен контрастивизм әдістері арқылы біз екі тілдегі септіктердің морфосинтаксистік мінез-құлқын талдаймыз. Нәтижелер көрсеткендей, қазақ тілі грамматикалық қатынастарды морфологиялық септік жалғаулары арқылы білдіреді, бұл сөз тәртібінің икемділігін қамтамасыз етеді, ал ағылшын тілінде сөз тәртібі мен предлогтар нақты және қатаң қолданылады. Бұл контраст типологиялық айырмашылықтарды атап қана қоймайды, сонымен қатар екінші тілді үйренуге, тілдердің аудармасын және морфосинтакс теориясын үйренуге мүмкіндік пен ақпарат береді. Сонымен қатар, бұл зерттеуде ақпараттық құрылым мен дискурсивті контексттің, әсіресе қазақ тілінде жағдайлардың таралуына әсері атап көрсетілген.

742 91

Автор өмірбаяны

  • Айя Молдабаева, Nazarbayev University

    Назарбаев Университеті, Ғылым және гуманитарлық мектептің студенті, Қазақстан Республикасы, Астана, ORCID: https://orcid.org/0009-0005-8695-4626, e-mail: aiya.moldabayeva@nu.edu.kz.

Қосымша файлдар

Жарияланды

2025-06-30

Ұқсас мақалалар

1-10 тен 85

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.